Το Ερευνητικό Κέντρο Αθηνά είναι το μοναδικό ερευνητικό κέντρο στην Ελλάδα που επικεντρώνεται στις Τεχνολογίες της Πληροφορίας, της Επικοινωνίας και τις Ψηφιακές Επιστήμες αποτελώντας εθνικό κόμβο ψηφιακής έρευνας και καινοτομίας. Όραμά του είναι η διεθνής πρωτοπορία στην έρευνα, με έμφαση στην καινοτομία και τη μεταφορά τεχνολογίας στην οικονομία και την κοινωνία. Μέσα από την ανάπτυξη καινοτόμων τεχνολογιών και λύσεων συμβάλλει στην αντιμετώπιση εθνικών και διεθνών ψηφιακών προκλήσεων με αντίκτυπο στη βιομηχανία και την κοινωνία. Διαθέτει εγκαταστάσεις στην Αθήνα, την Πάτρα και την Ξάνθη, καθώς και παρουσία στα Χανιά, την Τρίπολη και τη Μυτιλήνη.

Με ιστορία άνω των 35 ετών, το Αθηνά, το οποίο λειτουργεί ως Νομικό Πρόσωπο Ιδιωτικού Δικαίου (ΝΠΙΔ), εξελίσσεται σήμερα σε έναν από τους σημαντικότερους πυλώνες έρευνας, ψηφιακής καινοτομίας και τεχνολογικής ανάπτυξης της χώρας.

Το Αθηνά περιλαμβάνει 4 Ινστιτούτα:

και

7 Ερευνητικές ή Αναπτυξιακές Μονάδες:

  • Μονάδα Corallia – Ανάπτυξη και υποστήριξη επιχειρηματικών σχηματισμών και οικοσυστημάτων καινοτομίας (Αθήνα).
  • Μονάδα Διαστημικών Προγραμμάτων (Αθήνα).
  • Μονάδων Περιβαλλοντικών και Δικτυακών Τεχνολογιών και Εφαρμογών (Ξάνθη).
  • Μονάδα Φαρμακοπληροφορικής (Αθήνα).
  • Μονάδα Αειφόρου Ανάπτυξης (Αθήνα).
  • Μονάδα Αρχιμήδης – Έρευνα στην Τεχνητή Νοημοσύνη, την Επιστήμη Δεδομένων και τους Αλγορίθμους (Αθήνα).
  • Μονάδα Καινοτομίας για τις Γυναίκες (Αθήνα).

Στο Αθηνά ιδρύθηκε και λειτουργεί το πρώτο ελληνικό Κέντρο Αριστείας στη Ρομποτική – Ήρων (HERON – Hellenic Robotics Center of Excellence).

Άξονες Δραστηριότητας και Στρατηγικός Προσανατολισμός

Η δραστηριότητα του Ερευνητικού Κέντρου Αθηνά αναπτύσσεται σε κύριες ερευνητικές περιοχές και βασικούς τομείς εφαρμογής:

Κύριοι Ερευνητικοί Άξονες

  • Τεχνητή Νοημοσύνη και Μηχανική Μάθηση
  • Δεδομένα και Υπολογιστικές Υποδομές
  • Τεχνολογίες Γλώσσας και Ομιλίας
  • Ρομποτική και Αυτόνομα Συστήματα
  • Ασφάλεια και Προστασία Συστημάτων και Δικτύων
  • Τηλεπικοινωνίες

 Βασικοί Τομείς Εφαρμογής

  • Υγεία, Βιοεπιστήμες και Αγροδιατροφή
  • Πολιτισμός, Εκπαίδευση και Τουρισμός
  • Ασφάλεια και Ανθεκτικότητα Συστημάτων και Υποδομών
  • Βιώσιμη Ανάπτυξη και Περιβάλλον
  • Βιομηχανία 4.0 & Διαδίκτυο των Πραγμάτων

Το Αθηνά υποστηρίζει τον πλήρη κύκλο έρευνας και καινοτομίας, από τη βασική και εφαρμοσμένη έρευνα έως τη δημιουργία συστημάτων, προϊόντων και υπηρεσιών, καλλιεργώντας συνέργειες μεταξύ του ερευνητικού και επιχειρηματικού οικοσυστήματος. Διαμορφώνει ένα δυναμικό οικοσύστημα έρευνας και καινοτομίας, στο οποίο συνυπάρχουν Ερευνητικά Ινστιτούτα, Αναπτυξιακές Μονάδες, Τεχνοβλαστοί (spin offs) και συνεργατικά σχήματα επιχειρηματικής ανάπτυξης.

Κομβικό ρόλο στην αποστολή του Κέντρου διαδραματίζει επίσης η ανάπτυξη και λειτουργία ερευνητικών ψηφιακών υποδομών εθνικής και διεθνούς εμβέλειας (Research Infrastructures), οι οποίες υποστηρίζουν την ανοιχτή επιστήμη και προσφέρουν προηγμένες υπηρεσίες στην ερευνητική και επιχειρηματική κοινότητα. Η διεθνής παρουσία και αναγνώριση του Αθηνά στηρίζεται στη συσσωρευμένη τεχνογνωσία και στο υψηλά καταρτισμένο, επιστημονικά εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό του.

Βασικοί Άξονες Στρατηγικής:

  • Ερευνητικός σχεδιασμός που προσανατολίζεται σε προκλήσεις βασικής και εφαρμοσμένης έρευνας με σημαντικό αντίκτυπο
  • Μεταφορά τεχνολογίας χωρίς γεωγραφικούς περιορισμούς.
  • Ανάπτυξη ανθρώπινου ερευνητικού δυναμικού που βασίζεται στον εντοπισμό και την υποστήριξη ταλαντούχων νέων ανθρώπων.
  • Συνεχής ανάπτυξη δικτύου συνεργασιών με εταιρίες, κυβερνητικές υπηρεσίες, τοπικές/περιφερειακές αρχές, καθώς και διεθνείς ερευνητικούς και εκπαιδευτικούς οργανισμούς.
  • Εκπαιδευτικές πρωτοβουλίες για τη δημιουργία ή τη συμμετοχή σε εθνικά και διεθνή προγράμματα μεταπτυχιακών σπουδών.

Το αποτύπωμα του Αθηνά στην έρευνα και την καινοτομία:

Μέγεθος και δυναμική:

  • Το ανθρώπινο δυναμικό του το 2025 ανέρχεται σε πάνω από 950 άτομα.

Ερευνητική επίδοση:

  • Βρίσκεται στην 6η θέση ως προς την προσέλκυση ευρωπαϊκών έργων ανάμεσα στα ΑΕΙ και Ερευνητικά Κέντρα στην Ελλάδα,

Εκπαίδευση:

  • Συνδιοργνώνει 4 δι-ιδρυματικά Προγράμματα Μεταπτυχιακών Σπουδών.
  • Συμμετέχει μέσω των ερευνητών του στην επίβλεψη άνω των 150 διδακτορικών διατριβών και μεταπτυχιακών διπλωματικών εργασιών

Καινοτομία & μεταφορά τεχνολογίας:

  • Έχει πετύχει τη μεγαλύτερη έξοδο τεχνοβλαστού από το ακαδημαϊκό οικοσύστημα, με την πώληση της Innoetics στην Samsung Electronics .
  • Έχει ιδρύσει 10 τεχνοβλαστούς, 5 από τους οποίους είναι ενεργοί στην αγορά.
  • Συμμετέχει στο δίκτυο Γραφείων Μεταφοράς Τεχνολογίας Science Agora σε συνεργασία με το ΟΠΑ, τον Δημόκριτο, και το ΕΜΠ.

Ερευνητικά και Τεχνολογικά Ορόσημα:

  • Παρουσίασε τα πρώτα ανοιχτά Μεγάλα Γλωσσικά Μοντέλα στην ελληνική γλώσσα: το Meltemi (2024) και το Llama–Krikri (2025).
  • Συμμετέχει ως εταίρος στο ελληνικό Εργοστάσιο Τεχνητής Νοημοσύνης ΦΑΡΟΣ.

Ευρωπαϊκά και διεθνή δίκτυα και υποδομές

  • Ίδρυσε την Ευρωπαϊκή μη-κερδοσκοπική εταιρεία OpenAIRE, πυλώνα της ΕΕ για Ανοιχτά δεδομένα
  • Εκπροσωπεί την χώρα στο European Open Science Cloud.
  • Συμμετέχει ως εταίρος σε επτά μεγάλες Πανευρωπαϊκές Ερευνητικές Υποδομές.
  • Συμμετέχει σε 3 από τα 4 Ευρωπαϊκά Digital Innovation Hubs που έχουν δημιουργηθεί στην Ελλάδα.
  • Αποτελεί συνιδρυτή του SDSN Global Climate Hub, που εδρεύει στην Ελλάδα με σκοπό την παροχή επιστημονικών συστάσεων για την καταπολέμηση της κλιματικής κρίσης.Συντονίζει το EIT Climate KIC Hub Greece.