Στατιστικά Στοιχεία

1. ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΘΝΙΚΩΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ & ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ

Η Γ.Γ.Ε.Κ., με βάση και τις υποχρεώσεις της χώρας προς την Ευρωπαϊκή Ένωση (Απόφαση υπ΄αριθ. 1608/2003/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της Ε.Ε.), μεριμνά για την παραγωγή και παρακολούθηση των εθνικών στατιστικών της Ελλάδας για την Επιστήμη, την Τεχνολογική Ανάπτυξη και την Καινοτομία. Η Γ.Γ.Ε.Κ. τον Απρίλιο του 2012 ανέθεσε στο Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης-Ε.Κ.Τ (Φ.Ε.Κ. 1359Β΄ / 25.04.2012) τη συλλογή, επεξεργασία και παρουσίαση των επίσημων στατιστικών στοιχείων για την Έρευνα, Τεχνολογική Ανάπτυξη & Καινοτομία στην Ελλάδα, καθώς και τη σύνταξη και περιοδική υποβολή στην Στατιστική Υπηρεσία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (Eurostat) των αντιστοίχων εκθέσεων (αποτελεί ανειλημμένη υποχρέωση της χώρας). Έκτοτε το Ε.Κ.Τ. λειτουργεί ως μηχανισμός επίσημης στατιστικής πληροφόρησης και παρακολούθησης των δημόσιων πολιτικών Ε&Κ, έχοντας καθιερωθεί ως η Εθνική Αρχή του Ελληνικού Στατιστικού Συστήματος για τις ευρωπαϊκές στατιστικές Έρευνας, Ανάπτυξης και Καινοτομίας, συνεργαζόμενο πλήρως με την ΕΛΣΤΑΤ, την EUROSTAT και τον ΟΟΣΑ.

Σημειώνεται πως το Ε.Κ.Τ. επιλέχθηκε για τις εργασίες αυτές επειδή διαθέτει μακρά εμπειρία στη συγκέντρωση, επεξεργασία και διάθεση υλικού τεκμηρίωσης για θέματα Έρευνας, Τεχνολογίας και Καινοτομίας, ενώ ταυτόχρονα συνεργάζεται με την Γ.Γ.Ε.Κ. και παράγει επιστημονικά άρτιο και μη επιδεχόμενο οποιασδήποτε αμφισβήτησης αποτέλεσμα.

Οι λεπτομερείς κανόνες για τις παραπάνω στατιστικές ρυθμίζονται από εκτελεστικούς κανονισμούς της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (Εκτελεστικός Κανονισμός 1608/2012 της Ε.Ε.). Ο εν λόγω εκτελεστικός κανονισμός ορίζει τους κανόνες για την παραγωγή των στατιστικών για την επιστήμη και τεχνολογία στους ακόλουθους τομείς:

Στατιστικές για την Έρευνα και Ανάπτυξη (Ε&Α)
Στατιστικές για τις πιστώσεις κρατικών προϋπολογισμών ή τις δαπάνες που διατίθενται στην Ε&Α (GBΑRD)
Στατιστικές για την καινοτομία
Στατιστικές για το ανθρώπινο δυναμικό στην επιστήμη και την τεχνολογία, συμπεριλαμβανομένων στατιστικών για το φύλο και την κινητικότητα, στατιστικών για ευρεσιτεχνίες, στατιστικών για βιομηχανίες υψηλής τεχνολογίας και για υπηρεσίες με βάση τη γνώση, καθώς και άλλων στατιστικών για την επιστήμη και τεχνολογία.

Στο πλαίσιο που προαναφέρθηκε, τα κράτη-μέλη, συνεπώς και η Ελλάδα, έχουν την υποχρέωση να συντάσσουν και να υποβάλλουν στην Eurostat τυποποιημένες εκθέσεις ποιότητας για στοιχεία σχετικά με:

Την Έρευνα και Ανάπτυξη/ Δαπάνες και Προσωπικό σε δραστηριότητες Έρευνας και Ανάπτυξης: Καταρτίζονται χωριστές εκθέσεις ποιότητας για τον Επιχειρηματικό Τομέα, τον Κρατικό Τομέα και τον Τομέα της Μετα-Δευτεροβάθμιας (Τριτοβάθμιας) Εκπαίδευσης και υπό προϋποθέσεις για τον Ιδιωτικό Τομέα μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, για δραστηριότητες Ε&Α σε όλη την οικονομία.

Ειδικότερα:

Για τις δαπάνες Ε & Α, παράγονται στοιχεία για τις εσωτερικές (in house) δαπάνες Ε&Α για όλη τη χώρα και για τους τέσσερις (4) τομείς που προαναφέρθηκαν, ανά πηγή χρηματοδότησης, είδος Ε&Α, είδος δαπάνης, κύριο επιστημονικό πεδίο, Περιφέρεια, Οικονομική δραστηριότητα, απασχόληση (μόνο για τις επιχειρήσεις)
Για το προσωπικό Ε & Α, παράγονται στοιχεία για το σύνολο του Ε&Α προσωπικού της χώρας στους ανωτέρω τέσσερις (4) τομείς, ανά είδος απασχόλησης (ερευνητές, τεχνικοί, άλλο προσωπικό υποστήριξης), φύλο, επίπεδο σπουδών, κύριο επιστημονικό πεδίο, Οικονομική δραστηριότητα, Περιφέρεια, θέσεις απασχόλησης (μόνο για τις επιχειρήσεις)
Τις πιστώσεις του Κρατικού Προϋπολογισμού για Ε&Α (δείκτης GBΑRD): Καλύπτει την Ε&Α που χρηματοδοτείται από το κράτος (τακτικός προϋπολογισμός, Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, προσαρτημένοι προϋπολογισμοί) ανά θεματικό στόχο NABS για όλες τις κατηγορίες φορέων (φορείς του Δημοσίου, Επιχειρήσεις, Ιδιωτικά μη κερδοσκοπικά Ιδρύματα). Μπορεί να έχει είτε την μορφή χρηματοδότησης έργων είτε να είναι μόνιμη (θεσμοθετημένη) χρηματοδότηση.

Την Καινοτομία στις Επιχειρήσεις (Community Innovation Survey-CIS): Καταγράφονται οι καινοτομικές δραστηριότητες των επιχειρήσεων που αφορούν καινοτομία προϊόντος (αγαθών ή υπηρεσιών) και καινοτομία διαδικασιών (οργανωτική, μάρκετινγκ). Τα στατιστικά στοιχεία για την Καινοτομία της κατηγορίας αυτής αναλύονται σε 4 τύπους: προϊόντων, διαδικασιών, εμπορίας και οργάνωσης. Επιπλέον, συλλέγονται στοιχεία για τις δαπάνες καινοτομίας συνολικά, καθώς και ανά είδος δαπάνης σε σχέση με τις παρακάτω δραστηριότητες:

Ενδο-επιχειρησιακή (Εσωτερική) Ε&Α
Εξω-επιχειρησιακή Ε&Α
Αγορά μηχανημάτων, εξοπλισμού, λογισμικού και κτιρίων
Απόκτηση εξωτερικής γνώσης από άλλες επιχειρήσεις ή οργανισμούς
Λοιπές δραστηριότητες, όπως κατάρτιση, εισαγωγή καινοτομιών στην αγορά, κ.ά.

2. ΕΠΙΣΗΜΕΣ ΕΚΘΕΣΕΙΣ ΜΕ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ (ΔΕΙΚΤΕΣ) ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ

Στον σύνδεσμο https://metrics.ekt.gr/publications/748 παρουσιάζεται η συλλογή προκαταρκτικών στοιχείων για τους βασικούς δείκτες δαπανών και προσωπικού σε Έρευνα και Ανάπτυξη (Ε&Α) για το έτος 2024 στην Ελλάδα, τα οποία έχουν αποσταλεί στη Eurostat. Οι συνολικές δαπάνες για Ε&Α στην Ελλάδα το 2024 είναι 3.653,33 εκατ. ευρώ, αυξημένες κατά 290,21 εκατ. ευρώ (ποσοστό αύξησης 8,6%) σε σχέση με το 2023.

Στον ανωτέρω σύνδεσμο μπορεί να δει κανείς αναλυτικά τις πιστώσεις του έτους 2024 για Ε-ΤΑ&Κ , που δόθηκαν από τον Τακτικό Προϋπολογισμό και το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων της χώρας (δείκτης GBARD), ανάλυση στους 14 κοινωνικο – οικονομικούς στόχους NABS, καθώς και ανάλυση της εθνικής δημόσιας χρηματοδότησης σε διακρατικά συντονιζόμενη Ε-ΤΑ&Κ.

Τα στατιστικά στοιχεία βασικών δεικτών ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ των Ελληνικών επιχειρήσεων κατά την τριετία 2018-2020 μπορείτε να τα δείτε εδώ.

Για το έτος 2022, οι συνολικές δαπάνες των καινοτομικά ενεργών επιχειρήσεων, που έχουν καταγραφεί για καινοτομικούς σκοπούς, ανέρχονται στα 3,6 δισ. ευρώ, σημειώνοντας αύξηση κατά 22,1% σε σχέση με το 2020. Τέλος, το ποσοστό των επιχειρήσεων για το ίδιο έτος στην Ελλάδα, που αναπτύσσουν οι ίδιες προϊόντα νέα για την αγορά ανέρχεται στο 16,3%.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που δίδονται στην έκθεση https://metrics.ekt.gr/publications/748 και ειδικότερα στο Διάγραμμα 1 αυτής [RDstatistics_2024_provisional_Greece_el], για την πορεία των Δαπανών Ε.& Α. (σε απόλυτες τιμές) και του ποσοστού των ιδίων δαπανών επί του Α.Ε.Π. από το 2011 έως το 2024, φαίνεται καθαρά πως η εξέλιξη είναι σαφέστατα ανοδική και έχει φτάσει το 2024 στο ποσοστό του 1,54% (υπερ-διπλασιασμός των δαπανών Ε&Α εντός των ετών αυτών, ως ποσοστό του ΑΕΠ και μάλιστα εν μέσω σοβαρότατης οικονομικής κρίσης).

Διάγραμμα 1:Δαπάνες Ε&Α και Ένταση Ε&Α (Δαπάνες Ε&Α ως % του ΑΕΠ). 2011-2024

Στο Διάγραμμα 5 του συνδέσμου RDstatistics_2024_provisional_Greece_el απεικονίζεται σε απόλυτες τιμές η χρονική εξέλιξη των Δαπανών Ε & Α στους τέσσερις υπό εξέταση διακριτούς τομείς (Επιχειρήσεις -Τριτοβάθμια Εκπαίδευση -Κρατικός τομέας -Ιδιωτικά Μη-Κερδοσκοπικά ιδρύματα). Παρατηρείται εντυπωσιακή αύξηση (τετραπλασιασμός) των Δαπανών Ε & Α του Τομέα των Επιχειρήσεων κατά το χρονικό διάστημα των ετών 2011-2024.

Διάγραμμα 5:Δαπάνες Ε&Α ανά τομέα εκτέλεσης Ε&Α (σε εκατ. €). 2011-2024

Υπενθυμίζεται πως η Ελλάδα έχει θέσει ως εθνικό στόχο για το 2030 ότι η δαπάνη για την έρευνα θα πρέπει να φθάσει το 1,81% του ΑΕΠ.

Περισσότερα αναρτημένα αρχεία και πληροφορίες σχετικά με τις ως άνω εκθέσεις, αλλά και πρόσθετα στατιστικά στοιχεία, χρονοσειρές και εκθέσεις είναι διαθέσιμα στην ιστοσελίδα του ΕΚΤ: metrics.ekt.gr, στην κατηγορία “ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΕΣ & ΔΕΙΚΤΕΣ/Έυρωπαϊκές Στατιστικές”.

Επίσης, στατιστικά στοιχεία Ε&Α για την Ελλάδα, όπως και συγκριτικά στοιχεία με τα άλλα κράτη-μέλη είναι διαθέσιμα στη Βάση Δεδομένων/Ιστοσελίδα της EUROSTAT: ec.europa.eu/eurostat/web/science-technology-innovation/data

________________________________________________________________

Αρμόδια Μονάδα της ΓΓΕΚ:
Τμήμα Αποτίμησης και Αξιολόγησης Επιπτώσεων (Προϊστάμενος Τμήματος: Δρ. Νικόλαος Σαργιάνος) της Δ/νσης Σχεδιασμού και Προγραμματισμού Έρευνας & Καινοτομίας (Προϊστάμενος Δ/νσης: Δρ. Αντώνιος Γυπάκης).