Αποστολή

Το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών (ΕΑΑ), το αρχαιότερο ερευνητικό κέντρο της νεότερης Ελλάδας, λειτουργεί αδιάλειπτα από το 1842, προσφέροντας επιστημονική γνώση και υπηρεσίες προς την Πολιτεία και την κοινωνία. Με θεσμοθετημένο δημόσιο χαρακτήρα από το 1846, αποτελεί για περισσότερα από 180 χρόνια σημείο αναφοράς για την ανάπτυξη σύγχρονων επιστημονικών μεθόδων. Σήμερα, το ΕΑΑ πρωτοπορεί διεθνώς στους τομείς της Αστρονομίας, Αστροφυσικής, Διαστημικών Εφαρμογών, Περιβάλλοντος, Κλιματικής Αλλαγής, Μετεωρολογίας, Σεισμολογίας και Γεωδυναμικής, συμμετέχοντας σε μεγάλα ευρωπαϊκά και διεθνή ερευνητικά προγράμματα. Η αποστολή του ΕΑΑ συνοψίζεται στην ολιστική έρευνα και συνεχή παρακολούθηση των φυσικών φαινομένων της Γης και του διαστήματος, αξιοποιώντας σύγχρονες υποδομές παρατήρησης, ενώ παράλληλα διασυνδέει την επιστήμη με την εκπαίδευση και τον πολιτισμό.

Δομή

Στρατηγικοί Πυλώνες

Ενίσχυση της Συμβολής του ΕΑΑ στη Βασική & Εφαρμοσμένη Έρευνα

Στόχος είναι η ενίσχυση της έρευνας μέσω ανάπτυξης νέων επιστημονικών κατευθύνσεων, αναβάθμισης υποδομών και αξιοποίησης δημόσιων πόρων και ανταγωνιστικών χρηματοδοτήσεων.

Ενσωμάτωση Νέων Τεχνολογιών

Επιδιώκεται η ενσωμάτωση σύγχρονων τεχνολογιών, όπως Τεχνητή Νοημοσύνη, τα Ψηφιακά Δίδυμα και η ανάλυση Μεγάλων Δεδομένων, για την ανάπτυξη ευφυών συστημάτων και προηγμένων εφαρμογών.

Αντιμετώπιση της Κλιματικής Κρίσης

Το ΕΑΑ αξιοποιεί την τεχνογνωσία του για την παρακολούθηση και κατανόηση κλιματικών φαινομένων και την ανάπτυξη λύσεων που ενισχύουν την ανθεκτικότητα απέναντι στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.

Αξιοποίηση Ερευνητικών Αποτελεσμάτων

Το ΕΑΑ προωθεί την καινοτομία και τη μεταφορά τεχνολογίας, προστατεύοντας και αξιοποιώντας αποτελεσματικά την πνευματική του ιδιοκτησία προς όφελος της κοινωνίας και της οικονομίας.

Διάχυση Γνώσης και Ενίσχυση Ερευνητικής Εξωστρέφειας

Το ΕΑΑ ενισχύει την εκλαΐκευση της επιστήμης, τις εκπαιδευτικές δράσεις και τις διεθνείς συνεργασίες, αναδεικνύοντας την επιστημονική και πολιτισμική του κληρονομιά.

Υποδομές Παγκόσμιας Εμβέλειας

Το ΕΑΑ  αναπτύσσει και λειτουργεί μοναδικές ερευνητικές υποδομές:

  • Τους αστρονομικούς σταθμούς Χελμού και Κρυονερίου, με τον «Αρίσταρχο» να υποστηρίζει πρωτοβουλίες οπτικών επικοινωνιών της NASA και της Ευρώπης και το Κρυονέρι να ενισχύει την ευρωπαϊκή ασφάλεια του διαστήματος, αναβαθμίζει τον ρόλο της χώρας στην αιχμή της διαστημικής έρευνας και τεχνολογίας, αμφότερα αναβαθμίζοντας το ρόλο της χώρας στην αιχμή της διαστημικής έρευνας και τεχνολογίας.
  • Το εμβληματικό Παρατηρητήριο Γεωεπιστημών και Κλιματικής Αλλαγής PANGEA στα Αντικύθηρα, ένα προηγμένο φυσικό εργαστήριο για την κατανόηση της κλιματικής αλλαγής.
  • Εκτεταμένα εθνικά δίκτυα, άνω των 800 σταθμών, έναν από τους μεγαλύτερους και πιο ολοκληρωμένους μηχανισμούς παρακολούθησης φυσικών φαινομένων στη χώρα που εξασφαλίζει τη συνεχή συλλογή δεδομένων κρίσιμων για την επιστημονική έρευνα και την πολιτική προστασία.

Επιχειρησιακές Μονάδες και Υπηρεσίες

Το ΕΑΑ παρέχει κρίσιμες υπηρεσίες στην Πολιτεία και την κοινωνία μέσω εξειδικευμένων μονάδων:

  • BEYOND: Υπηρεσίες διαχείρισης φυσικών καταστροφών στη ΝΑ Ευρώπη με χρήση δορυφορικών δεδομένων.
  • HESPERIA: Πρόγνωση διαστημικού καιρού και ηλιακών καταιγίδων για την ESA και τη NASA.
  • ΜΕΤΕΟ: Πρόγνωση καιρού, ακραίων υδρομετεωρολογικών φαινομένων, δασικών πυρκαγιών και λειτουργία του μεγαλύτερου δικτύου αυτόματων μετεωρολογικών σταθμών.
  • ΥΠΑΤΙΑ: Παρακολούθηση ατμοσφαιρικής ρύπανσης και εξειδικευμένες χημικές αναλύσεις.
  • Μονάδα Σεισμικής Παρακολούθησης (24/7): Παρακολούθηση της σεισμικότητας στον ευρύτερο Ελληνικό χώρο καταγραφή, συλλογή και επεξεργασία των διαφόρων σεισμολογικών – γεωφυσικών παραμέτρων.
  • Εθνικό Κέντρο Προειδοποίησης Τσουνάμι (ΕΚΠΤ): Πιστοποιημένος πάροχος υπηρεσιών τσουνάμι για τη Μεσόγειο και τον ΒΑ Ατλαντικό.

Σημαντικά Επιτεύγματα και Ορόσημα

  • Psyche Mission: Ιστορική οπτική επικοινωνία (laser) με διαστημικό σκάφος της NASA από τους σταθμούς Χελμού και Κρυονερίου.
  • CLIMPACT: Συντονισμός του Εθνικού Δικτύου για την Κλιματική Αλλαγή, που αποτελεί συμβουλευτικό όργανο της Πολιτείας.
  • AEGIS: Πρόγραμμα ανάπτυξης μιας ολοκληρωμένης υποδομής για την ασφάλεια και την ανθεκτικότητα απέναντι σε φυσικές και τεχνολογικές καταστροφές.